Vragen Antwoorden
Wat is Vision Zero? Vision Zero is de ambitie en commitment om veilig en gezond werk te creëren door alle (ernstige) ongevallen, letsel en werk-gerelateerde ziekte te voorkomen. Vision Zero is een nieuwe benadering van preventie die veiligheid, gezondheid en welzijn op alle niveaus integreert, door uitmuntendheid in veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk te bevorderen.
Voor welke organisaties is Vision Zero bedoeld? Het commitment van Vision Zero om VGW te verbeteren is zinvol voor alle typen organisaties, ongeacht grootte, branche of huidige VGW-prestaties.
Spreekt Vision Zero het hogere management aan? Vision Zero richt zich nadrukkelijk op de leiding van de organisatie, zonder werknemers uit het oog te verliezen. Zonder commitment van de hoogste leiding is een consistent verbeterbeleid over meerdere jaren vrijwel onmogelijk.
Hoe verhoudt Vision Zero zich tot de Arbowetgeving? Organisaties gecommitteerd aan Vision Zero werken vanuit hun eigen motivatie aan verbetering van VGW, niet omdat het moet van de wet. Ze houden uiteraard wel rekening met wettelijke verplichtingen. Het werken vanuit eigen motivatie is overigens vaak de snelste manier om aan de wetgeving te voldoen
Wat zijn de 7 Gouden Regels van Vision Zero? 1. Toon leiderschap en betrokkenheid 2. Identificeer de gevaren – beheers de risico's 3. Definieer doelen – ontwikkel programma's 4. Zorg voor een veilig en gezond systeem - wees goed georganiseerd 5. Waarborg de veiligheid en gezondheid van machines, apparatuur en werkplekken 6. Verbeter kwalificaties - ontwikkel competenties 7. Investeer in mensen - motiveer door participatie
Hoe zijn de 7 Gouden Regels van Vision Zero ontwikkeld? De 7 Gouden Regels van Vision Zero zijn ontwikkeld met betrokkenheid van mensen uit de praktijk en deskundigen uit een groot aantal sectoren, wereldwijd.
Hoe stuurt een Vision Zero organisatie op verlaging van het aantal ongevallen? Om het aantal ongevallen te verlagen stuurt een organisatie op het versterken van preventie en het bevorderen van intrinsieke motivatie, door voorbeeldgedrag en besluitvorming. Voor het sturen daarop kan men gebruik maken van de voor Vision Zero ontwikkelde proactieve leidende indicatoren (2 per Gouden Regel).
Waar komt het streven naar nul ongevallen vandaan? Begin jaren 1970 begonnen organisaties in de VS te streven naar nul ongevallen. Geïnspireerd door het succes van het streven naar ‘zero defects’.
Richt Vision Zero zich voornamelijk op het terugdringen of elimineren van arbeidsongevallen? Het doel van Vision Zero is breder dan het terugdringen van arbeidsongevallen; de preventie is ook gericht op het voorkomen van op werk-gerelateerde fysieke en mentale gezondheidsproblemen.
Waar komt de term Vision Zero vandaan? De term Vision Zero is voor het eerst gebruikt in Zweden voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Daarbij ligt de nadruk op de preventie van ernstige ongevallen door de (her)inrichting van wegen, het ontwikkelen van veiligere voertuigen en voorwaarden voor veilig gedrag. Vision Zero voor wegverkeer is zeer succesvol en in vele landen en steden overgenomen. In 2017 lanceerde de ISSA het wereldwijde programma om Vision Zero in organisaties te bevorderen.
Wat voor organisatie is de ISSA? De International Social Security Association (ISSA) is een onafhankelijke wereldwijde Sociale Zekerheidsorganisatie, met leden in ca 180 landen. Anders dan in Nederland worden in het overgrote deel van deze landen de kosten van loondoorbetaling bij ziekte of na een bedrijfsongeval door de sociale zekerheid vergoed. Daardoor hebben die sociale verzekeraars en de bedrijven daar een belang bij preventie.
Wie is de vertegenwoordiger van Nederland bij de ISSA? Vanuit Nederland is de Sociale Verzekerings Bank (SVB) lid van de ISSA. De Stichting Vision Zero Nederland is de Nederlandse partner van de ISSA voor Vision Zero.
Is er bewijs dat Vision Zero leidt tot significante verbetering van de VGW-prestaties? Vision Zero wordt sinds 2017 gepromoot door de ISSA in meer dan 140 landen. Waar Vision Zero consequent gedurende meerdere jaren wordt toegepast leidt het tot significante daling van ongevallen en ziekteverzuim. Dit is te zien op het niveau van landen (bijv. Singapore, Luxemburg), van branches in landen (bijv. chemie en mijnbouw in Duitsland), en van individuele bedrijven (bijv. Siemens, wereldwijd).
Hoe verhoudt Vision Zero zich tot andere innovatieve aanpakken en programma’s op het gebied van VGW? Vision Zero kan strategisch richting geven aan de ontwikkelingen van de organisatie en VGW. Het kan functioneren als een ‘paraplu’ waarbij van andere succesvolle aanpakken gebruik wordt gemaakt. De aanpak is ook gericht op synergie in de preventie van veiligheid, gezondheid en welzijn.
Hoe verhoudt Vision Zero zich tot veiligheidscultuur? De implementatie van Vision Zero leidt to een sterke preventiegerichte cultuur, met daarin ook veel aandacht voor gezondheid en welzijn van de medewerkers. Gouden Regel 3 (Definieer doelen – ontwikkel programma's) geeft alle ruimte voor (veiligheids)cultuur-verbeter programma’s.
Is Vision Zero gericht op één of meer specifieke branches of thema’s? Vision Zero is niet gericht op een specifieke branche of thema en goed te verbinden met de algemene strategie van elke organisatie. Het is onafhankelijk, en zonder commerciële doelen ontwikkeld. Zonder de nadruk te leggen op regels of procedures die dienen te worden nageleefd en waarop men dient te handhaven. Het is goed te communiceren van hoog tot laag binnen organisaties.
Hoe verhoudt de Vision Zero zich tot de Safety Culture Ladder (SCL)? Zowel de SCL als Vision Zero streven naar en sterke preventie gerichte cultuur. De Vision Zero aanpak kenmerkt zich door een sterke focus op intrinsieke motivatie en preventie van VGW; daardoor ontstaat een sterke preventiecultuur. Het vult bestaande cultuurprogramma’s aan en versterkt het effect daarvan. Anders dan de SCL kent Vision Zero geen certificatie mogelijkheden, eisen of verplichtingen waaraan men persé aan moet voldoen. Dat zou strijdig zijn met het bevorderen van intrinsieke motivatie.
Wat wordt bij Vision Zero verstaan onder Welzijn? Welzijn op het werk wordt gekenmerkt door de gezonde psychosociale arbeidsomstandigheden die het vermogen om productief en creatief te werken in stand te houden, en door de actieve preventie van mentale gezondheidsproblemen en te hoge psychsociale arbeidsbelasting.
Wat zijn de eerste stappen die een bedrijf dat met Vision Zero aan de gang gaat moet zetten? De eerste stap is dat het hoogste leiding zich voor meerdere jaren committeert aan het streven naar nul ongevallen en werk-gerelateerde gezondheidsproblemen. De tweede stap is dat het hoogste management de eigen situatie beoordeelt met behulp van de (Gids met de) 7 Gouden Regels. SHW-professionals en werknemersvertegenwoordigers kunnen daarbij als sparringpartner fungeren.
Wat is de rol van het hoogste management bij Vision Zero? Het hoogste management geeft actief en merkbaar richting aan de ontwikkeling van de organisatie en de daarin geïntegreerde VGW-activiteiten. Kernwoorden: goed werkgeverschap, verantwoord ondernemen en voorbeeldgedrag.
Wat is de rol van het middenmanagement bij Vision Zero? Het middenmanagement vertaalt Vision Zero actief naar concrete preventieactiviteiten, betrekt de medewerkers daarbij, en moedigt proactief gedrag van medewerkers aan. Zij wordt daarbij doorgaans ondersteund door SHW-professionals.
Wat is de rol van de medewerkers bij Vision Zero? Vision Zero en preventie op het gebied van VGW is geïntegreerd in professioneel werken, zowel individueel, maar vooral ook op team niveau. De Gouden Regels 6 en 7 richten zich op competentie ontwikkeling en het investeren in de ontwikkeling van medewerkers.
Wat is de rol van de SHW-professionals bij Vision Zero? Strategisch opererende SHW-professionals zijn een partner van het hogere management; zij dragen actief bij aan de strategie van de organisatie m.b.t. Vision Zero. De SHW-professionals ondersteunen ook het middenmanagement en de medewerkers om concrete preventieactiviteiten vorm te geven en te implementeren
Is het streven naar nul ongevallen niet overambitieus? Het streven naar nul ongevallen is een lange termijn ambitie. Op basis van echt commitment is meer mogelijk dan meestal wordt gedacht. Zonder hoge doelen is het lastig grote prestatie te leveren! Zijn er echt ongevallen die uw organisatie wel OK vindt?
Leidt Vision Zero niet tot te veel regels en bureaucratie? Commitment en het scheppen van voorwaarden voor, en bevorderen van, intrinsieke motivatie staat centraal bij Vision Zero. Gedragsregels en bureaucratie verminderen juist de intrinsieke motivatie. In plaats daarvan ligt de nadruk bij Vision Zero op (het bevorderen van) goed werkgeverschap en goed vakmanschap.
Zijn er ook dingen die je als Vision Zero organisatie beslist niet moet doen? - Gebruik Vision Zero nooit als een slogan zonder er concrete preventieactiviteiten aan te verbinden. - Beperk het aantal regels en voorschriften. Te veel daarvan werkt niet en kan zelfs contraproductief werken. - Eis nooit nul ongevallen van managers of afdelingen. Dat vernietigt de intrinsieke motivatie en kan gemakkelijk leiden tot aarzeling om incidenten te melden of manipulatie van veiligheidsdata.